zaterdag 2 juni 2012

Natuurbeleving


Verslag 31 mei

Mededelingen
  • Peggy is gestopt met de cursus vanwege privé omstandigheden,
  • Ook Petra Postma heeft aangegeven te stoppen.
  • Afwezig: Rinus, Jan v.d. Berg, Tessie en Dox

Jan Nijman laat Grietje aan het woord in verband met een  leuke gebeurtenis. Grietje vertelt dat zij morgen (vrijdag 1 juni) het groene lintje uitgereikt krijgt door Jolande Sap. Dit vindt zij een hele eer en het was ook een grote verassing dat men haar genomineerd had hiervoor.
Uit de krant van Hoogeveen:

HOOGEVEEN – Jolande Sap, fractievoorzitter in de Tweede Kamer voor GroenLinks, reikt vrijdag 1 juni in Hoogeveen het Groene Lintje uit aan natuurgids Grietje Loof. Jolande Sap is vrijdag voor een werkbezoek in Drenthe.
Het Groene Lintje wordt jaarlijks uitgereikt aan een inwoner van Hoogeveen. Vorig jaar viel de keuze op wethouder Klaas Smid voor zijn energiezuinige levensstijl.
"Grietje Loof is een natuurmens in hart en nieren. Ze is qua levensstijl een voorbeeld voor haar omgeving; ze deelt op inspirerende en aansprekende wijze haar ervaringen met de natuur. Bovendien zet ze zich in voor het IVN en Natuurmonumenten", zegt een woordvoerster van GroenLinks in Hoogeveen.
,,Als natuurgids begeleidt ze excursies in natuurgebieden waarbij ze zich vooral richt op jongeren. Ook werkt ze mee aan het natuurproject Big Five voor scholieren dat volgende week begint. In dit project worden de vijf grootste dieren in de Drentse natuur gevolgd.”
Grietje Loof is dus veel te vinden in de Drentse bossen en op de heidevelden; vaak in gezelschap van grote groepen belangstellenden. Ze raakt niet uitgeleerd over alles wat met de natuur te maken heeft, zodat ze erover kan praten, schrijven en fotograferen.
,,Ze is een voorbeeld voor ons hoe je de liefde en zorg voor de natuur vanuit je eigen omgeving vol enthousiasme overbrengt op anderen. En daar moet het toch beginnen, bij jezelf, zodat we deze prachtige aarde gezond kunnen doorgeven aan de volgende generaties”, laat de fractie Hoogeveen van GroenLinks weten.

Omdat het biologisch moment van Peggy niet doorgaat, heeft Jan een momentje. Hij heeft een takje van de vuilboom, ofwel sporkehout met een gal die kroonroest wordt genoemd.

 Roest komt niet vrij voor, maar is verbonden aan één of meerdere waardplanten. De levenscyclus van roest kent vier verschillende momenten dat er sporen gevormd worden. Twee stadia aan de ene plant gekoppeld en twee stadia aan de andere plant.


Docent Mariet Keuning

Mariet werkt in het bezoekerscentrum van het Drents-Friesewold in een klein team. Haar voorkeur gaat uit naar natuurbeleving met vooral kinderen. Ook vindt zij natuur & klank een geweldige combinatie en hoopt hierin nog het één en ander te kunnen ontwikkelen. Dit is ontstaan na een reis naar Nepal en Tibet waar ze kennis heeft gemaakt met klankschalen.

Natuurbeleving


Het woord beleving slaat tegenwoordig wel een beetje door, zo wordt ‘lekker eten’ een smaakbeleving; kamperen ‘buitenbeleving’ etc.  Wat is dan natuurbeleving?

Er wordt gestart met een opdracht. De groep wordt verdeeld, m.b.v. een natuurkwartet, in groepjes van 3 à 4 personen. De bedoeling is om elkaar je allereerste natuurervaring te vertellen. En heeft dit zo’n  impact gehad dat dit nu nog bepalend is in je leven. Deze oefening duurt zo’n 15 minuten, daarna terug in de groep en enkele ervaringen delen.

Halbe noemde de ervaring om als kind met je vingers in de bek van een pasgeboren kalf te voelen.
Edith vertelde dat één van haar vroegste herinneringen het fluiten van een koolmees was.

Mariet vertelde van haar ervaring op één van de Waddeneilanden toen ze zo’n 7 jaar was. Ze liep over het strand, het was mistig en zonnig, er waren overal vogels en opeens was er een geluid, een tinkelend geruis.


Dit kwam van de schelpdieren die met hun siphon (zuigbuisje) algen opzuigen en het water er weer uitblazen.

Theo had het over de stilte, dat je juist door de stilte bepaalde geluiden hoort.

Grietje noemde geur. Zij had vroeger op de lagere school een herfstbakje mogen maken en ze vond de geur geweldig. Toch werd dit later door de docent verwijderd aangezien de geur veroorzaakt werd door een stinkzwam. Als negenjarig meisje vond ze het belachelijk dat grote mensen dit vonden stinken en het weghaalden!

Verder werd nog verteld over het geluid van poepende rupsen in het donker en welke emotie dit bij een meisje teweegbracht omdat ze het niet kende en in ieder geval niet zo thuis was in de natuur. Het meisje werd steeds banger. Tevens werd er verwezen naar een boekje:  ‘Rupsen horen poepen’, een boekje met natuuractiviteiten voor kinderen.

Het blijkt dat ieder wel een zintuig heeft wat het meest geprikkeld wordt in de natuur als je er bij stil staat. Dit is zeker tegenwoordig niet vanzelf sprekend, je moet het blijven aanbieden.

Natuurbeleving is voor Mariet een sleutelwoord naar verbondenheid. Waar je je mee verbonden voelt, daar zet je je voor in en is je dierbaar. Vroeger was men afhankelijk van de natuur, nu zijn we nog steeds afhankelijk, maar de lijnen zijn lang en worden niet als zodanig herkend.

Vroeger was de band direct en had men groot ontzag voor de natuur omdat de dingen ook niet allemaal verklaarbaar waren. Nu wordt het hele leven ‘maakbaar’ gemaakt.

Na de Verlichting is de intuïtie op de achtergrond geraakt, het intellect werd steeds belangrijker.
Het onbekommerde geluksgevoel heeft te maken met de prikkeling van de rechter hersenhelft. Dit is te trainen: door het beleven met en prikkelen van de zintuigen.

Opnieuw een oefening, nu gericht op tastzin. Er worden twee kringen gemaakt, handen op de rug. Vervolgens krijgt iedereen een steen. Deze mag je niet bekijken, er wordt alleen gevoeld. Mariet noemt enkele kenmerken, deze kunnen van toepassing zijn op de steen. Bv. Is de steen rond? Heeft de steen scherpe randen? Zou het een werktuig kunnen zijn? Welke kleur zou de steen hebben? Etc. Vervolgens wordt de steen verschillende malen doorgegeven en worden de positie van de cursisten in de kring veranderd. Opnieuw worden de stenen doorgegeven en nu is het de bedoeling of je je eigen steen terug kunt vinden.

Natuurbeleving, hoe ga je daar mee aan de slag?


  • Primaire natuurervaring: direct zelf beleven, zonder tussenkomst van gids/docent.
  • Zintuigen: bewust omgaan met de zintuigen: horen, smaak, zien, reuk (bv. Reukgras, hierin zit de stof cumarine wat men associeert met pijptabak; of waterpeper laten proeven. Het is boeiend om al deze elementen in je excursie te laten terugkomen.
  • Verwondering: ontstaat uit de drie voorgaande componenten.

Bv. Een deelnemer van een excursie wijst een bloemetje aan en vraagt: Wat is het?  Meestal wordt hier gevraagd om een stukje aandacht, niet zozeer om de naam van het bloemetje. Je kunt dan iets vertellen over de blaadjes, de groeiwijze etc. Bij kinderen is het leuk om te vragen welke naam zij aan het bloemetje zouden geven. Verbeter dit dan niet, laat het die naam houden.

Aanvulling Magreet:
Wat een kind zegt, zo is het. Zeg niet dat iets dan fout is, laat het kind bij zijn beleving.




Toepassing

  • Aardewandelingen ( onderdeel van earth-education uit Amerika)
    Kinderen bekend maken met grote natuurlijke processen/kringlopen, onderdeel hiervan is de aardewandeling. Dit is een gestructureerde wandeling met 4 tot 6 onderdelen die jezelf bepaald, het is de bedoeling dat alle zintuigen aan bod komen door activiteiten.
  • Belevingswandeling
    Natuur spiegelt jezelf: coaching/ teambuilding
    Volwassen moeten vaak eerst een stukje gêne overwinnen, bij kinderen gaat het meer vanzelf.
Voor iedere excursie geldt de mix: hart – hoofd – handen
De aandacht verslapt op deze manier niet snel.

Manieren die je kunt gebruiken:
  • Elementen (vier seizoenen)
  • Aarde, water, lucht, vuur
  • Kunst: dichten, schrijven, mythe, etc.

Voorbeeld programma ‘vroege vogels’

Theunis Piersma doet veel onderzoek naar grutto’s, hij werkt nu samen met een muzikant uit Friesland die zijn verhaal van trek tot broeden omzet in klank. Door de klank wordt het verhaal beter opgevangen.
Doelgroep: volwassen en kinderen.. Bijvoorbeeld. Natuurkoffer voor dementerenden, kunnen zij niet naar de natuur, de natuur komt naar hen toe.

Mariet eindigt met een citaat van prinses Irene over natuurbeleving.

Tot slot:
Zaterdag 9 juni excursie vanuit het bezoekerscentrum Drents-Friesewold, earthwandeling.

Jan wil verder graag van iedereen een inventarisatie van de stage ontvangen.

Dan wens ik jullie allemaal heel veel succes met het verdere verloop van de cursus. En wie weet tot ziens!
Petra Postma

Geen opmerkingen:

Een reactie posten